کتاب راه های تقویت خواندن نوشتن و املا سوم دبستان نوشته آزیتا محمودپور توسط انتشارات مدرسه با موضوع کمک درسی به چاپ رسیده است.

اینکه به مهارت‌های خرد که «پیش‌نیاز» املا، نوشتن و خواندن‌اند توجه بشود، خیلی مهم است. در ادامه توضیح می‌دم هر کدام از این مهارت‌ها چی‌اند، مشکلات متداولی که در نبودشان پیش می‌آید، و پیشنهادهایی برای تقویت‌شان.

معرفی ویژگی های کتاب

۱. ترکیب حروف و ساخت کلمه

توانایی کنار هم گذاشتن حروف به صورت منطقی تا کلمه بسازد.

بدون این مهارت، دانش‌آموز ممکن است در تشخیص کلمات جدید دچار مشکل شود یا نتواند بداند چگونه حروف صدا می‌دهند وقتی کنار هم بیایند.

۲. خواندن روان و سلیس

توانایی خواندن با سرعت مناسب، بدون مکث زیاد، با دقت و به طوری که معنی جمله قابل درک باشد.

تأخیر در فهمیدن، کندی در خواندن، اشتباه زیاد در کلمات، یا از دست دادن معنا وقتی خواندن پشت سر هم است.

۳. مهارت‌های حافظه‌ای (دیداری و شنیداری)

حافظه شنیداری: بتواند کلماتی را گوش کند و بعداً درست بازگو کند یا در املای آن‌ها استفاده کند.

حافظه دیداری: بتواند شکل نوشتاری کلمات را به خاطر بسپارد، مثلاً شکل حروف، ترکیب‌ها، کلمات رایج.

بدون این حافظه‌ها، اشتباهات املایی زیاد، کندی در تشخیص کلمات یا فراموشی شکل صحیح کلمات پیش خواهد آمد.

۴. مهارت‌های حرکتی و هماهنگی چشم و دست

نوشتن دستی نیاز دارد که چشم مسیر نوشتن را ببیند و دست بتواند با دقت حرکت کند.

در صورت ضعف: نوشتن نامنظم، اشتباه در شکل حروف، خستگی زیاد دست، دشواری در نوشتن سریع یا خوانا.

۵. تشخیص شنیداری

تمایز بین صداها، حروف، هجاهای مشابه ولی مختلف، شنیدن تفاوت بین صداهای کوتاه/بلند، تلفظ درست.

اگر نادیده گرفته شود، دانش‌آموز ممکن است حروف یا صداهایی را جا بیندازد، اشتباه تلفظ کند، یا در املا هنگام شنیدن دیکته مشکلات داشته باشد.

۶. حساسیت شنیداری (یا آگاهی شنیداری)

توانایی تشخیص الگوهای صوتی زبان، هجاها، قافیه‌ها، تشخیص آغاز و پایان کلمات در جمله، شنیدن جزئیات مانند کلمات مرکب، صدادارها و بی‌صداها.

بدون این آگاهی، باز هم خطاها در املا، اشتباه در جداسازی کلمات، اشتباه در تشخیص تلفظ‌ها پیش می‌آید.

۷. مهارت‌های دست ورزی

توانایی گرفتن مداد مناسب، کنترل فشار دست، حرکت ظریف انگشتان برای نوشتن دقیق.

بدون این‌ها، نوشتن خسته‌کننده می‌شود، شکل‌ها کج و نامنظم می‌شوند، کودکان ممکن است از نوشتن طفره بروند.